Prinsjesdag 2026: uitstel geeft lucht, maar mensen met een beperking blijven financieel kwetsbaar

De uitgelekte Prinsjesdagstukken bevatten enkele gunstige wijzigingen. Verschillende voorgenomen bezuinigingen worden geschrapt of uitgesteld. Toch blijft voor mensen met een beperking of chronische ziekte het gevaar bestaan dat zorgkosten, eigen bijdragen en andere noodzakelijke uitgaven zich blijven opstapelen.

Omdat Prinsjesdag pas op 15 september plaatsvindt, zijn de plannen nog niet definitief. Bovendien moeten veel maatregelen daarna nog door de Tweede en Eerste Kamer worden behandeld.

Enkele gunstige wijzigingen

Volgens de uitgelekte stukken wordt de verhoging van het verplichte eigen risico met €60 één jaar uitgesteld. De verhoging zou daardoor niet in 2027, maar pas in 2028 ingaan.

Ook gaat de geplande verlaging van het maximumdagloon met 20 procent niet door. Dit maximumdagloon is bepalend voor de hoogte van verschillende werknemersuitkeringen.

Het plan om de jaarlijkse tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten af te schaffen, wordt eveneens met één jaar uitgesteld. De afschaffing is daarmee echter niet van tafel.

Voor koopkrachtreparatie trekt het kabinet €1,5 miljard uit. Volgens de huidige berichtgeving daalt de gemiddelde koopkracht in 2027 desondanks met 0,1 procent. Lage inkomens zouden er gemiddeld 0,2 procent op vooruitgaan.

Dergelijke gemiddelden zeggen echter weinig over de persoonlijke situatie van mensen die vanwege een beperking of chronische ziekte iedere maand extra kosten moeten maken.

Aftrek specifieke zorgkosten dreigt te verdwijnen

Een grote zorg blijft het voornemen om de aftrek voor specifieke zorgkosten en de bijbehorende Tegemoetkoming Specifieke Zorgkosten vanaf 2028 af te schaffen.

Via deze regelingen kunnen mensen onder voorwaarden compensatie krijgen voor bepaalde niet-vergoede uitgaven. Het kan bijvoorbeeld gaan om:

• bepaalde vervoerskosten wegens ziekte of invaliditeit;
• voorgeschreven behandelingen;
• extra kosten voor kleding en bewassing;
• bepaalde medische hulpmiddelen en aanpassingen.

Niet iedere zorguitgave is fiscaal aftrekbaar. Toch zijn deze regelingen voor veel mensen met structurele meerkosten belangrijk.

Het nadeel kan bovendien groter zijn dan alleen het verlies van de belastingaftrek. Door het verdwijnen van de aftrek stijgt het verzamelinkomen en daarmee mogelijk ook het toetsingsinkomen. Daardoor kunnen mensen minder zorgtoeslag of huurtoeslag ontvangen.

De afschaffing kan dus op meerdere manieren tegelijk doorwerken in het besteedbare inkomen.

Wmo-bijdrage alleen uitgesteld

Ook de invoering van een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage voor Wmo-voorzieningen is niet geschrapt. De invoering is opnieuw uitgesteld en wordt nu op zijn vroegst in 2028 verwacht.

Voor mensen die langdurig afhankelijk zijn van huishoudelijke ondersteuning, begeleiding, woningaanpassingen of andere Wmo-voorzieningen kan dit een aanzienlijke lastenverzwaring betekenen.

Daar komt bij dat het kabinet voor 2027 rekening houdt met een stijging van de gemiddelde zorgpremie van ongeveer €10 per maand. De definitieve premies worden later door de afzonderlijke zorgverzekeraars vastgesteld.

Een hogere zorgpremie, mogelijk een hoger eigen risico, een inkomensafhankelijke Wmo-bijdrage en het verdwijnen van fiscale compensatie kunnen vanaf 2028 samen een gevaarlijke stapeling veroorzaken.

Nog veel onzekerheid over de gehandicaptenzorg

De geplande bezuinigingen op de gehandicaptenzorg voor 2027 zijn eerder voorlopig uitgesteld. Daarmee is echter nog niet zeker wat er in de jaren daarna gebeurt.

In de uitgelekte berichten zien wij evenmin concrete en samenhangende investeringen in:

• voldoende toegankelijke en aangepaste woningen;
• toegankelijk openbaar en doelgroepenvervoer;
• digitale toegankelijkheid;
• inclusieve werkgelegenheid;
• betaalde inzet van ervaringsdeskundigen;
• structurele compensatie van meerkosten door een beperking.

Daarnaast wil het kabinet de komende twee jaar bijna €2 miljard besparen op de omvang van de overheid. Dat kan de druk op uitvoeringsorganisaties zoals het UWV verder vergroten. Juist mensen die afhankelijk zijn van uitkeringen, voorzieningen en persoonlijke beoordelingen ondervinden de gevolgen van lange wachttijden en ingewikkelde procedures.

VN-verdrag Handicap vereist meer dan gemiddelden

Afhankelijk van de definitieve uitwerking kunnen de plannen op gespannen voet komen te staan met verschillende bepalingen uit het VN-verdrag Handicap. Daarbij zijn onder meer van belang:

• artikel 4, derde lid: mensen met een beperking en hun organisaties moeten nauw worden betrokken bij beleid dat hen aangaat;
• artikel 5: gelijkheid en non-discriminatie;
• artikel 9: toegankelijkheid;
• artikel 19: zelfstandig wonen en deelnemen aan de samenleving;
• artikel 20: persoonlijke mobiliteit;
• artikel 27: werk en werkgelegenheid;
• artikel 28: een behoorlijke levensstandaard en sociale bescherming.

Een algemene koopkrachtberekening maakt onvoldoende zichtbaar wat de gevolgen zijn voor mensen die vanwege hun beperking onvermijdbare meerkosten hebben.

Het kabinet zou daarom een afzonderlijke en samenhangende toets moeten uitvoeren naar de gevolgen van alle maatregelen voor mensen met een beperking. Hun organisaties moeten daar vanaf het begin aantoonbaar bij worden betrokken.

Uitstel is nog geen oplossing

Het schrappen van de verlaging van het maximumdagloon is positief. Ook het uitstel van de verhoging van het eigen risico en de afschaffing van de tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten geeft tijdelijk lucht.

Maar uitstel biedt geen duurzame bestaanszekerheid. Zolang maatregelen alleen worden doorgeschoven en de financiële stapeling niet als geheel wordt onderzocht, blijft de rekening bovenmatig terechtkomen bij mensen die weinig of geen mogelijkheid hebben om hun noodzakelijke kosten te vermijden.

Koopkrachtbeleid moet daarom niet uitsluitend uitgaan van gemiddelden, maar ook van de werkelijke meerkosten van leven met een beperking.

Bronnen: RTL Nieuws – uitgelekte Prinsjesdagstukken, NOS – bezuinigingen sociale zekerheid grotendeels geschrapt en Rijksoverheid – onderzoek aftrek specifieke zorgkosten.

SEO-titel: Prinsjesdag 2026: gevolgen voor mensen met een beperking

Focus keyphrase: Prinsjesdag 2026 mensen met een beperking

Metabeschrijving: De gelekte Prinsjesdagstukken geven tijdelijk lucht, maar eigen bijdragen, zorgkosten en het verdwijnen van aftrek bedreigen de bestaanszekerheid.

Tags: Prinsjesdag 2026, mensen met een beperking, gehandicaptenzorg, eigen risico, Wmo, eigen bijdrage, specifieke zorgkosten, arbeidsongeschikten, koopkracht, bestaanszekerheid, VN-verdrag Handicap