Landelijk statement: Vrijwaring GPK-houders bij digitale handhaving.

Gehandicaptenparkeerkaart (GPK)-houders moeten landelijk worden gevrijwaard van automatische boetes en naheffingen die voortkomen uit digitale handhaving (scanauto/ANPR/camera’s) die persoonsgebonden rechten niet kan herkennen. De GPK is persoonsgebonden en geeft landelijke rechten op grond van het RVV. Daarom geldt: de kaart is leidend, niet het kenteken. Het is onacceptabel dat de overheid een door haarzelf gekozen handhavingsmiddel inzet dat deze rechten niet kan “zien” en vervolgens de gevolgen—stress, kosten, tijdverlies en procedurelast—afwentelt op mensen met een beperking.

Digitalisering mag niet leiden tot een systeem waarin rechten alleen nog werken voor wie digitaal vaardig is of bereid is te procederen. Bovendien ontstaat er in de praktijk een onaanvaardbare tweedeling: bewoners en vergunninghouders die al in gemeentelijke databases staan worden ontzien, terwijl andere GPK-houders—die in dezelfde feitelijke situatie verkeren en dezelfde beperking hebben—automatisch in een foutstroom belanden. Dat is strijdig met het gelijkheidsbeginsel: gelijke gevallen moeten gelijk worden behandeld. Een technische database mag geen toegangspoort tot persoonsgebonden rechten worden.

Daarom eisen wij een landelijke vrijwaringsregeling en een uniforme uitvoeringsstandaard die in elke gemeente geldt, voor parkeren én voor toegangssystemen (zoals autovrije/gesloten gebieden) wanneer daar digitale kentekenhandhaving wordt toegepast:

1. Vrijwaring als hoofdregel: geen automatische naheffing of boete bij digitale controle in situaties waarin GPK-rechten of noodzakelijke uitzonderingen redelijkerwijs kunnen gelden.

2. Fail-safe verplicht: als het systeem het persoonsgebonden recht niet betrouwbaar kan vaststellen, volgt geen sanctionering, maar menselijke verificatie vooraf of onmiddellijke stopzetting van automatische afdoening.

3. Ambtshalve herstel: elke onterechte aanslag wordt automatisch ingetrokken en terugbetaald, zonder dat de betrokkene bezwaar hoeft te maken. Bezwaar mag nooit de standaardroute zijn om een recht te effectueren.

4. Overheid past het systeem aan: de burger hoeft niets te registreren of te “bewijzen” om een wettelijk recht te kunnen uitoefenen. Registratie- of appdwang is uitgesloten; eventuele gegevenskoppelingen zijn uitsluitend een interne uitvoeringsmaatregel van de overheid en mogen geen drempel opwerpen.

5. Landelijke uniformiteit: overal dezelfde norm en werkwijze, zodat er geen gemeentelijke willekeur, digitale drempels of verschillen in behandeling bestaan.

De keuze voor scanauto’s, camera’s en kentekenhandhaving mag nooit betekenen dat mensen met een beperking de facto minder rechten hebben dan anderen, of dat zij eerst door een proceduremolen moeten om rechtmatige situaties hersteld te krijgen. Vrijwaring is noodzakelijk, landelijk en nu.