Gelijke rechten? Of afhankelijk van je postcode…
Coalitieakkoord: waarom dit voor mensen met een beperking grote gevolgen heeft.
Coalitieakkoord: Meer kosten, minder zekerheid en steeds meer drempels voor wie al beperkt is.
Het nieuwe coalitieakkoord bevat plannen die grote gevolgen kunnen hebben voor mensen met een beperking of chronische aandoening. Sommige maatregelen klinken netjes op papier, maar in de praktijk kan dit juist leiden tot meer kosten, minder rechten en grotere verschillen tussen gemeenten.
Wij zetten de belangrijkste gevolgen voor je op een rij, in makkelijke en duidelijke taal.
1. Zorgkosten: meer betalen blijft de realiteit
Het eigen risico in de zorg gaat omhoog. Het kabinet zegt dat betalen beter wordt “gespreid”, maar per jaar ben je meer kwijt.
Voor mensen met een beperking is zorg geen keuze. Je kunt zorg niet uitstellen of vermijden. Hogere eigen betalingen raken deze groep daarom onevenredig hard.
2. Minder keuze in zorg
Het kabinet wil dat niet-gecontracteerde zorg minder of niet meer wordt vergoed.
Dat kan betekenen:
-
minder keuze in zorgverleners
-
overstappen terwijl dat medisch of praktisch niet kan
-
langere wachttijden
-
extra kosten als je bij je vertrouwde zorgverlener wilt blijven
Voor mensen met een beperking is keuzevrijheid vaak juist noodzakelijk.
3. Meer naar gemeenten = 342 verschillende regels
Het kabinet zegt dat mensen met een beperking gecompenseerd moeten worden voor extra kosten, maar wil dat via gemeenten regelen.
Nederland telt 342 gemeenten. Dat betekent in de praktijk:
-
verschillende regels
-
verschillende bedragen
-
verschillende aanvraagprocedures
-
verschillende bewijslasten
Dan ontstaat opnieuw postcodebeleid: je rechten hangen af van waar je woont.
4. Minder herkeuringen beloofd, maar niet zeker
In het akkoord staat dat mensen met een chronische ziekte of beperking hun situatie niet steeds opnieuw hoeven te bewijzen.
Dat klinkt goed, maar het is nog onduidelijk of dit ook echt gaat gelden voor:
-
Wmo-voorzieningen
-
hulpmiddelen
-
gemeentelijke compensatieregelingen
Zonder harde landelijke regels bestaat het risico dat mensen toch blijven vastzitten aan formulieren, gesprekken en herkeuringen.
5. Langer thuis wonen: alleen haalbaar met echte ondersteuning
Het kabinet wil dat mensen langer thuis wonen, met zorg in de buurt.
Dat kan positief zijn, maar alleen als alles goed geregeld is:
-
snelle levering van hulpmiddelen
-
woningaanpassingen zonder lange wachttijden
-
voldoende thuiszorg en begeleiding
-
ondersteuning voor mantelzorgers
Als dat ontbreekt, wordt “langer thuis” vooral een verschuiving van het probleem – en van de kosten – naar mensen zelf.
6. Werk en inkomen: meer onzekerheid
Er komen grote veranderingen aan in regels rond ziekte, arbeidsongeschiktheid en uitkeringen.
De nadruk komt te liggen op:
-
werken en re-integratie
-
“eenvoudiger” en goedkoper beleid
Voor mensen met een beperking kan dit betekenen:
-
meer druk om te werken, ook als dat nauwelijks haalbaar is
-
strengere beoordelingen
-
onzekerheid over inkomen en toekomst
De gevolgen hiervan kunnen groot zijn, vooral voor mensen die al jaren beperkt belastbaar zijn.
7. Toegankelijk parkeren onder druk door laadbeleid
We zien nu al dat gemeenten parkeerplaatsen omzetten naar laadplekken voor elektrische auto’s. Het risico is dat ook gehandicaptenparkeerplaatsen verdwijnen of slechter bereikbaar worden.
Voor mensen met een beperking is een toegankelijke parkeerplek geen gemak, maar een noodzaak:
-
je hebt ruimte nodig om veilig uit te stappen
-
je kunt niet “even verderop” parkeren
-
zonder geschikte plek kun je soms helemaal niet meer zelfstandig op pad
Laadbeleid mag nooit ten koste gaan van toegankelijkheid.
8. Aangepaste auto’s: veel kosten zijn nu al voor eigen rekening
Veel mensen met een beperking betalen nu al grote bedragen zelf:
-
aanpassingen aan de auto
-
onderhoud en vervanging
-
extra verzekerings- en gebruikskosten
Zeker ouderen lopen tegen problemen aan:
-
ondersteuning verschilt per gemeente
-
leeftijd speelt soms een rol bij toekenning
-
pensioenen zijn bij veel mensen jarenlang niet of nauwelijks geïndexeerd
Voor ouderen met een beperking kan verdere verschuiving van kosten een financiële ramp worden.
9. Wat betekent dit voor mobiel leven en reizen?
Mobiel leven en reizen vraagt zekerheid:
-
betrouwbare ondersteuning
-
toegankelijke voorzieningen
-
gelijke regels in het hele land
Als beleid versnipperd raakt, worden mensen met een beperking langzaam maar zeker beperkt in hun vrijheid. Niet door één maatregel, maar door veel kleine drempels samen.
Actie: richt je op politieke partijen
Deze plannen worden nu uitgewerkt. Juist nu is het belangrijk om politieke partijen aan te spreken, landelijk én lokaal.
Dit kun je doen:
-
Benader lokale politieke partijen en vraag hoe zij postcodeverschillen gaan voorkomen.
-
Schrijf Tweede Kamerpartijen dat compensatie geen gemeentelijke loterij mag worden.
-
Vraag om duidelijke keuzes:
-
Landelijke minimumnormen voor compensatie en ondersteuning
-
Automatische toekenning waar mogelijk, geen jaarlijkse aanvragen
-
Bescherming van gehandicaptenparkeerplaatsen
-
Toegankelijke laadplekken naast – niet in plaats van – toegankelijke parkeerplekken
-
Erkenning van de extra kwetsbaarheid van ouderen met een beperking
-
Een persoonlijke zin helpt, bijvoorbeeld:
“Door mijn beperking heb ik vaste meerkosten en ben ik afhankelijk van toegankelijke voorzieningen. Als regels per gemeente verschillen, wordt mijn woonplaats bepalend voor mijn vrijheid.”
Mobiele-Recreatie blijft dit kritisch volgen. Zodra er meer duidelijk is over de uitwerking, houden wij je op de hoogte.
Hartelijke groet,
Martin Slingenberg
Mobiele-Recreatie


