Een recht mag niet afhankelijk zijn van een app of onbereikbare parkeerautomaat

Steeds meer parkeer- en mobiliteitsregelingen worden digitaal. Dat lijkt handig, maar voor veel mensen met een beperking, ouderen, mantelzorgers en buitenlandse bezoekers ontstaat daardoor juist een nieuwe drempel. En wie geen app kan gebruiken, kan vaak ook niet bij de parkeerautomaat. Een recht mag nooit afhankelijk worden van digitale vaardigheid of van een automaat die vanuit een rolstoel niet bruikbaar is.

Steeds meer gemeenten regelen parkeren en mobiliteit digitaal. Op papier lijkt dat modern en efficiënt. In de praktijk zorgt het voor nieuwe drempels, juist voor mensen die afhankelijk zijn van goede toegankelijkheid.

Parkeren kan steeds vaker alleen nog via een app. Een kenteken voor een gehandicaptenparkeerkaart moet digitaal worden aangemeld of gewijzigd. Een ontheffing voor een autoluw gebied loopt via een online loket. Voor aanvragen, wijzigingen of bezwaar is vaak DigiD nodig. En wie namens iemand anders helpt, loopt regelmatig vast op machtigingen, formulieren en digitale procedures.

Voor mensen die handig zijn met een smartphone, apps en DigiD lijkt dat misschien vanzelfsprekend. Maar dat geldt niet voor iedereen.

Veel ouderen hebben geen smartphone of gebruiken die beperkt. Mensen met een visuele, motorische of cognitieve beperking kunnen moeite hebben met apps of digitale formulieren. Mantelzorgers mogen niet altijd eenvoudig namens iemand handelen. Buitenlandse bezoekers met een Europese gehandicaptenparkeerkaart kennen de lokale digitale systemen niet. En wie onderweg is, ziek is, geen internet heeft of door stress niet goed kan handelen, kan ineens geen gebruik maken van een recht dat er juist voor hem of haar zou moeten zijn.

Daar komt nog iets bij: het zogenoemde alternatief voor digitaal betalen is vaak óók niet toegankelijk.

Wie geen parkeerapp kan of wil gebruiken, wordt verwezen naar de parkeerautomaat. Maar veel parkeerautomaten zijn voor rolstoelgebruikers slecht of helemaal niet bruikbaar. Ze staan te hoog, zijn moeilijk bereikbaar door stoepen, paaltjes of geparkeerde auto’s, hebben schermen die vanuit zithoogte slecht leesbaar zijn of vereisen handelingen die niet iedereen fysiek kan uitvoeren.

Dan is er in werkelijkheid geen volwaardig alternatief.

Voor mensen met een beperking ontstaat zo een dubbele drempel: digitaal betalen lukt niet altijd, maar fysiek betalen aan de automaat evenmin. Als daar vervolgens toch een naheffingsaanslag of boete op volgt, wordt iemand gestraft voor een systeem dat niet toegankelijk is ingericht.

Een gemeente kan niet volstaan met de mededeling dat parkeren “ook via de automaat” mogelijk is, als die automaat in de praktijk niet bereikbaar of bruikbaar is voor mensen in een rolstoel.

Daarmee ontstaat een principieel probleem.

Een gehandicaptenparkeerkaart is geen gunst. Toegang tot mobiliteit is geen luxe. Parkeren bij noodzakelijke voorzieningen is voor veel mensen met een beperking een voorwaarde om mee te kunnen doen.

Als gemeenten parkeren, ontheffingen en aanvragen digitaliseren, moeten zij ook zorgen voor toegankelijke alternatieven. Niet als uitzondering, maar als vast onderdeel van het beleid.

Denk aan:

• een telefonische mogelijkheid om een kenteken te wijzigen;
• hulp aan de balie zonder ingewikkelde digitale verplichtingen;
• duidelijke regels voor mantelzorgers en chauffeurs;
• toegankelijke formulieren die ook met hulpmiddelen bruikbaar zijn;
• een praktische oplossing voor buitenlandse bezoekers met een gehandicaptenparkeerkaart;
• herkenbare informatie op straat, niet alleen ergens op een website;
• betaalmogelijkheden die ook zonder smartphone werken;
• parkeerautomaten die bereikbaar, laag genoeg en bruikbaar zijn vanuit een rolstoel.

Digitalisering mag dienstverlening verbeteren, maar mag geen nieuwe vorm van uitsluiting worden.

Juist mensen met een beperking worden al vaak geconfronteerd met extra regels, extra kosten en extra afhankelijkheid. Als daar ook nog digitale en fysieke drempels bijkomen, wordt het recht op mobiliteit in de praktijk uitgehold.

De kern is eenvoudig:

Een parkeerrecht mag niet afhankelijk zijn van een smartphone, een parkeerapp, digitale vaardigheid of een parkeerautomaat die je vanuit een rolstoel niet kunt bedienen.

Gemeenten die zeggen werk te maken van toegankelijkheid, moeten dit serieus nemen. Niet alleen bij stoepen, gebouwen en parkeerplaatsen, maar ook bij hun digitale systemen en betaalvoorzieningen.

Toegankelijkheid stopt niet bij de voordeur van het gemeentehuis. Toegankelijkheid geldt ook voor apps, formulieren, loketten, kentekenregistraties, parkeerautomaten en parkeerprocedures.

Wie mensen met een beperking echt wil laten meedoen, zorgt dat zij niet digitaal én fysiek buitengesloten worden.