Facultatief Protocol: Wmo en gemeenten.

DoorMartin

Nieuwe stap in rechten voor mensen met een beperking + Wmo: indicatie onbepaalde duur kan gewoon.

Nederland tekent Facultatief Protocol VN-verdrag Handicap

Op dinsdag 27 januari 2026 ondertekende staatssecretaris Pouw-Verweij (VWS) bij de Verenigde Naties in New York het Facultatief Protocol bij het VN-verdrag Handicap . Geconcludeerd dat Nederland een belangrijke stap richting een sterkere rechtspositie voor mensen met een beperking is: als je vindt dat Nederland het verdrag niet naleeft, komt er – na ratificatie – een extra mogelijkheid om je recht te halen.

Wat is het Facultatief Protocol precies?

Het Facultatief Protocol maakt het mogelijk om een ​​klacht in te dienen bij het VN-Comité voor de Rechten van Personen met een Handicap . Dat kan gebeuren als:

  • Nederland het protocol officieel is geratificeerd (dus: niet alleen ondertekend), én

  • je eerst de nationale route (zoals bezwaar/beroep) hebt doorlopen.

De Rijksoverheid geeft aan dat het traject richting ratificatie nog loopt (advies en parlementaire behandeling).

Waarom dit belangrijk is

Het is een signaal dat toegankelijkheid en gelijke behandeling niet vrijblijvend zijn. Het protocol is geen “snelle oplossing”, maar wel een extra stok achter de deur als structurele problemen blijven bestaan.

En nu het praktische deel: de Wmo (waar het vaak wringt)

Veel mensen herkennen het: je ondersteuning loopt goed, je situatie is stabiel, maar toch komt er weer een herindicatie van een beschikbaarheid met einddatum. Dat betekent opnieuw gesprekken, betrouwbaar en soms zelfs tijdelijk gedoe in de continuïteit van hulp.

Wmo-indicatie voor onbepaalde duur: kan dat?

Volgens Schulinck (via Binnenlands Bestuur) kan een Wmo-indicatie voor onbepaalde duur in de praktijk goedkoper en praktisch zijn – zowel voor inwoners (meer rust) als voor gemeenten (minder terugkerende heraanvragen).

Belangrijk: “onbepaalde duur” betekent niet “nooit meer kijken”.

  • Gemeenten kunnen heronderzoek doen.

  • Als de omstandigheden veranderen, kan het besluit worden aangepast.

  • En inwoners hebben een plicht om relevante wijzigingen door te geven.

Waarom dit bij juist langdurige beperkingen logisch is

Bij blijvende of langdurige beperkingen voelt herhaaldelijk “opnieuw bewijzen” vaak onnodig en belastend. Een indicatie voor onbepaalde duur kan:

  • de zekerheid vergroten,

  • stress en chemische druk verminderen,

  • en onnodige bezwaar- en klachtenprocedures helpen voorkomen.

Blokje voor de gemeente: wat betekent dit voor beleid en uitvoering?

De combinatie van (1) het Facultatief Protocol in aantocht en (2) een Wmo-praktijk met veel herindicaties maakt één ding extra belangrijk: zorgvuldige, uitlegbare en verdrag-proof behandeling .

Wat je als gemeente nu al kunt doen:

  • Werk met indicaties voor onbepaalde duur waar dat logisch is (bij stabiele situaties) en plan evaluatiemomenten in plaats van heraanvragen “om de paar jaar”. Dat kan roest geven én uitvoering vereenvoudigen.

  • Borg heronderzoek slim : heronderzoek is iets anders dan “opnieuw laten aanvragen”. Richt het proportioneel in: alleen vergroten waar er signalen zijn dat de situatie wordt beïnvloed.

  • Toetsbeleid op toegankelijkheid en gelijke behandeling : voorkom dat inwoners vastlopen op onduidelijke procedures, slechte motieven, of drempels (fysiek of digitaal). Straks kan – na een nationale rechtsgang – ook een internationale klacht mogelijk zijn.

  • Maak keuzes aantoonbaar : duidelijke motivering, kwalitatieve communicatie en een realistische route voor bezwaar/klacht, verminderde escalatie en vergroten vertrouwen.

Wat kun je als inwoner nu doen?

  • Controleer je Wmo-beschikking : staat er een einddatum en is jouw situatie stabiel? Overweeg om gemotiveerde vragen om onbepaalde duur met evaluatiemomenten .

  • Grote gevolgen voor de benen : wat gebeurt er als ondersteuning wegvalt of vertraagt? Kortom, feitelijk, met gegevens.

  • Volg de definitieve route als het fout gaat (bezwaar/beroep). Dat is sowieso nodig; Ook later komt voor een internationale klacht dat je eerst nationaal alles moet hebben veroorzaakt.

Tot slot

De handtekening in New York is een stevig signaal over gelijke rechten. En de Wmo-praktijk laat zien waar dat dagelijks landt: in zekerheid, toegankelijkheid en een overheid die haar besluiten uitlegbaar en menselijk maakt.

Share

Vergelijkbare berichten